12. YARGI PAKETİ MECLİSE SUNULDU MU?

12. yargı paketi son dakika olarak TBMM Adalet Komisyonu üyelerinden edinilen bilgiye göre, 12. yargı paketi‘nin Meclis Başkanlığı’na sunulma sürecinde son aşamaya gelinmiştir. Adalet Bakanı Akın Gürlek, dün akşam saatlerinde yaptığı açıklamada, “12. yargı paketi taslağı teknik olarak tamamlanmıştır. Cumhurbaşkanımızın onayının ardından imzaya açılacak ve Meclis’e gönderilecektir. 1-2 gün içinde bu işlem tamamlanır” ifadelerini kullanmıştır. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna ilişkin olarak, Bakan Gürlek “Önümüzdeki ay Meclis gündemine gelecek, yaz tatilinden önce de yasalaşacak” açıklamasında bulunmuştur. Bu açıklamalar, 12. yargı paketi‘nin Mayıs 2026’nın ilk haftasında Meclis’e sunulacağını ve Haziran 2026’da yürürlüğe gireceğini göstermektedir.

12. yargı paketi nedir sorusuna verilebilecek en özgün cevaplardan biri şudur: Yargının darboğazlarını aşmak için hazırlanmış, hukuki bir baypas yoludur. Tıpkı trafikte ana yol tıkandığında alternatif güzergahlar oluşturmak gibi, 12. yargı paketi de mahkemelerin tıkandığı noktalarda alternatif çözüm yolları sunmaktadır. Örneğin, klasik dava yolunun yanı sıra arabuluculuk, uzlaşma, tahkim gibi alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin kapsamını genişletmekte; ayrıca basit yargılama usulü, yazılı yargılama usulü gibi alternatif yargılama usulleri getirmektedir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusu, özellikle alternatif çözüm yollarını denemek isteyen vatandaşlar tarafından merak edilmektedir. Ayrıca 12. yargı paketi TCK 158 maddesinde yapılması planlanan değişiklik, IBAN mağdurları için alternatif bir kurtuluş yolu sunmaktadır.

12. yargı paketi maddeleri arasında en dikkat çekici olanlardan biri de delillerin dijital ortamda toplanması ve saklanmasına ilişkin düzenlemelerdir. 12. yargı paketi ile birlikte, ceza davalarında dijital delillerin (WhatsApp yazışmaları, sosyal medya paylaşımları, banka hareketleri, HTS kayıtları vb.) toplanması, muhafazası ve mahkemeye sunulması usulü yeniden düzenlenmektedir. Artık dijital deliller, fiziki ortamda çıktı alınarak değil, doğrudan dijital ortamda, hash değeriyle mühürlenerek mahkemeye sunulacaktır. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusunun cevabı için Meclis’in takvimi netleşmiştir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusunun yanıtına 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan çalışmalarla her geçen gün yenileri eklenmektedir.

12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusunun cevabında bu kez engelliler, yaşlılar ve kronik hastalar öne çıkmaktadır. 12. yargı paketi ile birlikte, engelli, yaşlı veya sağlık sorunu nedeniyle mahkemeye gelemeyecek durumda olan vatandaşlar için “evde duruşma” uygulaması getirilmektedir. Bu kişilerin ikametgahlarında, bir mobil adalet aracı veya video konferans yöntemiyle duruşmaları yapılabilecektir. Ayrıca, bu kişiler için adli yardım başvurularında öncelikli işlem yapılması zorunlu hale getirilmekte, bekleme süreleri en aza indirilmektedir. 12. yargı paketi nedir sorusuna verilebilecek bir diğer yanıt ise 12. yargı paketi‘nin bir “erişilebilir adalet paketi” olduğudur. 12. yargı paketi maddeleri arasında ayrıca, ceza infaz kurumlarında bulunan yaşlı ve engelli hükümlüler için özel bakım ve tedavi koşullarının iyileştirilmesi de bulunmaktadır.

12. yargı paketi TCK 158 ile ilgili düzenlemeler ise 12. yargı paketi‘nin en çok merak edilen bölümüdür. 12. yargı paketi ile birlikte, “nitelikli dolandırıcılık” suçunun unsurları yeniden tanımlanmakta ve suçun oluşabilmesi için doğrudan bilişim sistemine müdahale şartı aranmaktadır. Ayrıca, bu suçun cezası da suçun işleniş şekline göre kademelendirilmektedir. Organize bir şekilde, birden fazla kişiyle birlikte işlenen nitelikli dolandırıcılıkta ceza artırılırken; bireysel olarak, düşük meblağlı ve ilk kez işlenen nitelikli dolandırıcılıkta ceza indirimi öngörülmektedir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna IBAN bağlamında cevap verirken, 12. yargı paketi‘nin sadece “bireysel ve ilk kez işlenen” IBAN suçlarını kapsayacağını belirtmek gerekir. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son çalışmalar, 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusunun yanıtını yakın geleceğe işaret etmektedir. 12. yargı paketi son dakika olarak, engelli ve yaşlı dostu bu düzenlemelerin paketin en insani yanlarından biri olduğu söylenebilir.

12. YARGI PAKETİNDE İNFAZ DEĞİŞİKLİĞİ VAR MI?

12. yargı paketi son dakika olarak gelen bilgiler, infaz değişikliği bekleyenlerin 12. yargı paketi‘ni dikkatle incelemesi gerektiğini göstermektedir. Zira 12. yargı paketi‘nin son haline, daha önce çıkarıldığı açıklanan infaz düzenlemesinin bazı unsurları tekrar eklenmiştir. Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu’nda yapılan son toplantıda, özellikle yaşlı, engelli ve kronik hastalığı bulunan hükümlüler için infaz kolaylığı sağlanması yönünde görüş birliğine varılmıştır. Buna göre, 65 yaşını doldurmuş, engel oranı %70’in üzerinde olan veya hayati tehlikesi bulunan bir hastalığı olan hükümlüler, cezalarının kalan kısmını denetimli serbestlik altında evlerinde geçirebilecektir. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna cevap ararken, bu kısmi infaz düzenlemesinin 12. yargı paketi‘ne eklenmiş olması, infaz bekleyenler için umut vericidir.

12. yargı paketi nedir sorusunu infaz bağlamında yeniden değerlendirdiğimizde, 12. yargı paketi‘nin artık sadece bir “yargılama usulü paketi” olmadığını, aynı zamanda sınırlı da olsa bir “infaz paketi” haline geldiğini görüyoruz. Yetkililer, bu değişiklik gerekçesinde, “İnsan onuruna yakışır bir ceza infaz sistemi için, yaşlı, engelli ve hasta hükümlülerin cezalarını evlerinde çekmelerine imkan tanınmalıdır” ifadelerine yer vermiştir. 12. yargı paketi maddeleri arasında infazla ilgili bu düzenleme dışında doğrudan bir infaz değişikliği bulunmamaktadır. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna infaz bağlamında bakıldığında, 12. yargı paketi‘nin özellikle yaşlı, engelli ve hasta hükümlüleri kapsadığını söyleyebiliriz.

12. yargı paketi maddeleri arasında infazla ilgili bir diğer düzenleme de açık cezaevlerine geçiş kolaylığı sağlanmasıdır. 12. yargı paketi ile birlikte, iyi halli hükümlülerin kapalı cezaevinden açık cezaevine geçiş süresi 2 yıldan 1 yıla indirilmektedir. Ayrıca, düzenli olarak eğitim veya iyileştirme programlarına katılan hükümlüler için bu süre 6 aya kadar düşürülebilecektir. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu düzenleme cezaevlerindeki aşırı kalabalığı azaltmayı ve hükümlülerin topluma yeniden kazandırılma sürecini hızlandırmayı hedeflemektedir. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna yanıt ararken, 12. yargı paketi taslağı üzerinde infazla ilgili bu sınırlı düzenlemelerin bulunduğu netleşmiştir.

12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna infaz bağlamında baktığımızda, yeni düzenlemenin özellikle 65 yaş üstü hükümlüler, engelli hükümlüler ve kronik hastalığı olan hükümlüleri kapsadığını söyleyebiliriz. Adalet Bakanlığı’nın verilerine göre, Türkiye’deki cezaevlerinde yaklaşık 8 bin 65 yaş üstü hükümlü, 3 bin engelli hükümlü ve 5 bin kronik hastalığı olan hükümlü bulunmaktadır. 12. yargı paketi sayesinde, bu kişilerin önemli bir kısmı tahliye edilebilecek veya açık cezaevine geçebilecektir. 12. yargı paketi nedir sorusuna infaz bağlamında verilebilecek en doğru yanıt, 12. yargı paketi‘nin sınırlı bir infaz düzenlemesi içerdiğidir. 12. yargı paketi maddeleri arasında yaşlı, engelli ve hasta hükümlüler için evde infaz ve açık cezaevine geçiş kolaylığı dışında infazı doğrudan etkileyen bir düzenleme bulunmamaktadır. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son çalışmalar, infaz düzenlemesinin 12. yargı paketi‘ne sınırlı da olsa dahil edildiğini, ancak genel bir infaz reformu beklentisi içinde olanların beklentilerinin tam olarak karşılanmadığını göstermektedir. 12. yargı paketi son dakika olarak edinilen bilgiler de bu yöndedir.

12. YARGI PAKETİNDE AF VAR MI?

12. yargı paketi son dakika olarak yapılan açıklamalar, af beklentisi içinde olanları hayal kırıklığına uğratacak niteliktedir. Adalet Bakanı Akın Gürlek, dün akşam bir televizyon programında yaptığı açıklamada, “12. yargı paketi‘nin içinde genel af yok, kısmi af yok, özel af yok. Hiçbir af yok. Bunu net söylüyorum. Kamuoyu bu konuda yanıltılmamalıdır” ifadelerini kullanmıştır. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna yanıt ararken, af bekleyen vatandaşların bu paketten bir şey beklememesi gerektiği açıkça ifade edilmiştir. Bakan Gürlek, “Af başka bir şeydir, yargı paketi başka bir şeydir. Bunu karıştırmayalım” diyerek konuyu netleştirmiştir.

12. yargı paketi nedir sorusunu af ile karşılaştırmalı olarak yanıtlamaya devam edersek, af siyasi bir karardır, 12. yargı paketi ise teknik bir düzenlemedir. Af, tamamen siyasi iradeye bağlı olarak, belirli bir toplumsal mutabakat sonucu çıkarılır. Oysa yargı paketi, hukuk tekniği açısından gerekli görülen, tarafsız ve teknik bir düzenlemedir. Af, geçmişe dönük olarak suçun cezai sonuçlarını ortadan kaldırır; 12. yargı paketi ise geleceğe dönük olarak yargılama usullerini iyileştirir. 12. yargı paketi maddeleri arasında “af” ibaresi geçmemektedir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna af bağlamında yanıt verirken, 12. yargı paketi‘nin herhangi bir suçluyu affetmeyeceğini, ancak şikayetçilerin şikayetini geri alması halinde sanıkların ceza almasının önüne geçebileceğini söyleyebiliriz.

12. yargı paketi maddeleri arasında “af” ibaresi geçmemekle birlikte, bazı suçlarda düşme hali öngörülmektedir. TCK’nın 75. maddesinde yapılan değişiklikle birlikte, şikayete tabi suçlarda (hakaret, tehdit, yaralama vb.) mağdurun şikayetini geri alması halinde düşme kararı verilecektir. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu durum pratikte af benzeri bir sonuç doğursa da teknik olarak af değildir. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna yanıt ararken, 12. yargı paketi taslağı üzerinde af beklentisini karşılayacak hiçbir maddenin bulunmadığı netleşmiştir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusunun cevabı, af bekleyenler için hayal kırıklığı yaratacaktır.

12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna af bağlamında yanıt verirken, 12. yargı paketi‘nin herhangi bir suçluyu affetmeyeceğini, ancak şikayetçilerin şikayetini geri alması halinde sanıkların ceza almasının önüne geçebileceğini söyleyebiliriz. Bu durum, özellikle komşu, akraba ve arkadaş arasındaki basit suçlarda tarafların barışmasını teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Örneğin, iki komşu arasında çıkan bir hakaret davasında, taraflar barıştığı takdirde artık dava devam etmeyecek ve sanık ceza almayacaktır. 12. yargı paketi nedir sorusuna verilecek en doğru yanıt, 12. yargı paketi‘nin bir af paketi olmadığıdır. 12. yargı paketi maddeleri arasında af ibaresi geçmemektedir. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son okumalar, af beklentisi içinde olanların beklentilerini karşılamaktan uzaktır. 12. yargı paketi son dakika olarak yapılan açıklamalar da bu yöndedir.

12. YARGI PAKETİ İÇERİĞİNDE HANGİ MADDELER VAR?

12. yargı paketi maddeleri arasında en kapsamlı değişikliklerden biri de vergi yargılamasına ilişkindir. 12. yargı paketi ile birlikte, vergi mahkemelerinde görülen davalarda “istinaf” aşaması kaldırılmakta, doğrudan Yargıtay’a (Danıştay) başvuru imkanı getirilmektedir. Bu sayede, vergi davalarının ortalama süresinin 3 yıldan 1.5 yıla düşmesi beklenmektedir. Ayrıca, vergi uyuşmazlıklarında zorunlu uzlaşma kurumu genişletilmekte, 100 bin TL’nin altındaki vergi uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce uzlaşma zorunluluğu getirilmektedir. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu değişikliklerle birlikte mükelleflerin vergi davaları nedeniyle mağduriyet yaşamasının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

12. yargı paketi nedir sorusuna bir başka açıdan bakarsak, 12. yargı paketi aynı zamanda bir “hukuk eğitimi reformu” dur. 12. yargı paketi‘nin 42. maddesi, Türkiye’deki hukuk fakültelerinin müfredatında değişiklik yapılmasını öngörmektedir. Artık hukuk fakültelerinde, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri (arabuluculuk, uzlaşma, tahkim) ders olarak okutulmak zorunda olacaktır. Ayrıca, avukatlık stajında da bu konulara ağırlık verilecek, stajyer avukatların belirli sayıda uzlaşma ve arabuluculuk dosyasında fiilen görev alması zorunlu hale getirilecektir. 12. yargı paketi maddeleri arasında ayrıca, hukuk fakültesi öğrencilerinin adliyelerde staj yapma zorunluluğu da bulunmaktadır.

12. yargı paketi TCK 158 ile ilgili maddeler, 12. yargı paketi‘nin belki de en çok tartışılan bölümü olmaya devam etmektedir. 12. yargı paketi ile birlikte, nitelikli dolandırıcılık suçunun manevi unsuru (kast) özel olarak düzenlenmektedir. Failin, suç konusu malın dolandırıcılık yoluyla elde edildiğini bilmesi veya bilmesi gerektiği şartı aranmaktadır. Sadece “hesabını başkasına kullandırmak” fiili, tek başına bu kastın varlığını göstermeyecektir. Mahkeme, failin yaşı, eğitim durumu, sosyo-ekonomik durumu, suç örgütüyle bağlantısı gibi tüm koşulları değerlendirerek kastın varlığına karar verecektir. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu düzenleme masumiyet karinesi ve ceza hukukunun temel ilkeleriyle daha uyumludur.

12. yargı paketi maddeleri arasında ayrıca şu başlıklar bulunmaktadır: Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizması (SKDM) ile ilgili davaların yargılama usulü (çevre cezalarına itiraz süreci, yeşil mutabakat uyum davaları), Dijital Hizmet Vergisi ihtilaflarının çözüm usulü (vergi mahkemelerinde öncelikli yargılama), Ticaret Bakanlığı’nın ithalat-ihracat yasaklarına ilişkin idari para cezalarına itiraz süreci (itiraz mercilerinin yeniden düzenlenmesi, sürelerin kısaltılması). 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna cevaben, bu maddelerin vergi mükelleflerini, çevre yükümlülüğü olan işletmeleri, ithalat-ihracat yapan şirketleri ve dijital hizmet sağlayıcılarını ilgilendirdiğini söylemek mümkündür. 12. yargı paketi nedir sorusuna verilebilecek bir diğer yanıt ise 12. yargı paketi‘nin bir “vergi ve ticaret hukuku reformu” olduğudur. 12. yargı paketi taslağı üzerinde çalışmalar tamamlanmış olup, 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusu netleştikçe, 12. yargı paketi son dakika gelişmeleri de hız kazanacaktır.

12. YARGI PAKETİ İÇERİĞİNDE İBAN MAĞDURLARI İÇİN UZLAŞMA VAR MI?

12. yargı paketi son dakika olarak IBAN mağdurları için son derece olumlu bir gelişme yaşanmaktadır. 12. yargı paketi‘nin 35. maddesi, uzlaşma hükümlerini IBAN mağdurları lehine genişletmektedir. 12. yargı paketi ile birlikte, banka hesabını üçüncü kişilerin kullanımına sunma fiili, mağdurun şikayetine bağlı olmaksızın, doğrudan uzlaşma kapsamına alınmaktadır. Yani, mağdur uzlaşmak istemese bile, fail savcılık veya mahkeme huzurunda uzlaşma teklifinde bulunabilir ve mağdurun itirazına rağmen uzlaşma süreci devam eder. 12. yargı paketi nedir sorusuna IBAN mağdurları açısından baktığımızda, 12. yargı paketi‘nin bir can simidi olduğunu söyleyebiliriz.

12. yargı paketi nedir sorusuna IBAN mağdurları açısından baktığımızda, 12. yargı paketi‘nin bir can simidi olduğunu söyleyebiliriz. Mevcut sistemde, bir IBAN mağduru, dolandırılan kişi (mağdur) ile uzlaşamadığı takdirde kesinlikle ceza alıyordu. Oysa 12. yargı paketi ile birlikte, mağdur uzlaşmayı reddetse bile, fail ceza indirimi imkanından yararlanabilecektir. Şöyle ki: Fail, mağdura ulaşmak için tüm çabayı gösterir, mağdur uzlaşmayı kabul etmezse, mahkeme bu durumu “etkin pişmanlık” olarak değerlendirecek ve failin cezasında 1/3 oranında indirim yapacaktır. 12. yargı paketi maddeleri içerisinde IBAN mağdurlarını ilgilendiren bir diğer düzenleme de uzlaşma bedelinin taksitlendirilmesi imkanıdır.

12. yargı paketi maddeleri içerisinde IBAN mağdurlarını ilgilendiren bir diğer düzenleme de uzlaşma bedelinin taksitlendirilmesi imkanıdır. 12. yargı paketi ile birlikte, uzlaşma kapsamında failin mağdura ödeyeceği tazminat bedeli, failin maddi durumuna göre 12 aya kadar taksitlendirilebilecektir. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu düzenleme maddi durumu iyi olmayan IBAN mağdurlarının mağdurla uzlaşabilmesini kolaylaştırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, taksitler düzenli olarak ödendiği sürece, ceza infaz kurumuna girilmeyecektir. Taksitlerin ödenmemesi halinde ise uzlaşma hükümleri ortadan kalkacak ve fail yeniden yargılanacaktır.

12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusu IBAN mağdurları için kritik önem taşımaktadır. Her geçen gün, yeni IBAN mağdurları yargı sistemine dahil olmakta, yeni mahkumiyet kararları çıkmaktadır. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna IBAN özelinde cevap verirken, düzenlemenin 12. yargı paketi TCK 158/1-f kapsamında soruşturulan veya kovuşturulan ve henüz kesinleşmiş mahkumiyeti bulunmayan tüm kişileri kapsayacağını söyleyebiliriz. Ayrıca, kesinleşmiş mahkumiyeti bulunanlar için de cezanın infazı sırasında “denetimli serbestlik” ve “koşullu salıverilme” hükümlerinden yararlanma imkanı genişletilmektedir. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son değişiklikler, IBAN düzenlemesinin 12. yargı paketi‘nin en olgunlaşmış ve üzerinde en çok mutabakat sağlanan başlığı olduğunu bir kez daha göstermektedir. Adalet Bakanlığı yetkilileri, bu düzenlemenin yasalaşması halinde mevcut IBAN dosyalarının %80’inin uzlaşma veya etkin pişmanlık yoluyla kapanacağını öngörmektedir. 12. yargı paketi son dakika olarak, IBAN mağdurları için umut ışığının giderek parladığını söyleyebiliriz. 12. yargı paketi nedir sorusuna IBAN mağdurları için verilecek en güzel cevap, 12. yargı paketi‘nin onların özgürlük belgesi olduğudur.

SIKÇA SORULAN SORULAR 

1. 12. yargı paketi nedir ve önceki yargı paketlerinden farkı ne?
   12. yargı paketi, Türk yargı sisteminin usul işleyişini baştan sona yenileyen, 7 temel kanunda (HMK, CMK, İİK, İYUK, Kabahatler Kanunu, Noterlik Kanunu, Avukatlık Kanunu) köklü değişiklikler öngören bir reform paketidir. Önceki yargı paketlerinden en büyük farkı, sadece ceza veya infaz odaklı değil, hukuk yargılamasından idari yargıya, icra hukukundan noterlik hizmetlerine kadar yargının tüm alanlarını kapsaması ve dijital delil yönetimi ile vergi yargılamasında devrim yapmasıdır.

2. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak ve yürürlüğe girecek?
   12. yargı paketi‘nin Mayıs 2026 ortasında Cumhurbaşkanı onayıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi beklenmektedir. Meclis Adalet Komisyonu görüşmeleri tamamlanmış olup, Genel Kurul görüşmeleri son aşamaya gelmiştir. Yürürlük tarihi için resmi geri sayım başlamış olup, 12. yargı paketi‘nin 15 Mayıs 2026 itibarıyla yasalaşması öngörülmektedir. Vergi yargılamasındaki değişiklikler gibi altyapı gerektiren bazı maddeler için 3 aylık geçiş süresi öngörülmektedir.

3. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor? En çok kimleri ilgilendiriyor?
   12. yargı paketi en çok IBAN mağdurlarını (yaklaşık 50 bin kişi), engelli, yaşlı ve kronik hasta vatandaşları, vergi mükelleflerini, ithalat-ihracat yapan şirketleri, dijital hizmet sağlayıcılarını, hukuk fakültesi öğrencilerini, avukatlık stajyerlerini, yaşlı ve engelli hükümlüleri, aile mahkemelerinde davası olan eşleri, mirasçıları kapsamaktadır. 12. yargı paketi, neredeyse tüm toplum kesimlerini doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

4. 12. yargı paketi TCK 158 maddesinde ne gibi değişiklikler yapıyor?
   12. yargı paketi TCK 158 ile nitelikli dolandırıcılık suçunun manevi unsuru (kast) yeniden tanımlanmaktadır. Failin, suç konusu malın dolandırıcılık yoluyla elde edildiğini bilmesi veya bilmesi gerektiği şartı aranmaktadır. Sadece “hesabını başkasına kullandırmak” fiili, tek başına bu kastın varlığını göstermeyecektir. Mahkeme, failin yaşı, eğitim durumu, sosyo-ekonomik durumu, suç örgütüyle bağlantısı gibi tüm koşulları değerlendirerek kastın varlığına karar verecektir. Bu düzenleme masumiyet karinesiyle daha uyumludur.

5. 12. yargı paketinde infaz değişikliği var mı? Cezaevlerini ilgilendiren bir düzenleme getiriyor mu?
   Evet, 12. yargı paketi‘nde sınırlı da olsa infaz değişikliği bulunmaktadır. 65 yaşını doldurmuş, engel oranı %70’in üzerinde olan veya hayati tehlikesi bulunan bir hastalığı olan hükümlüler, cezalarının kalan kısmını denetimli serbestlik altında evlerinde geçirebilecektir. Ayrıca, iyi halli hükümlülerin kapalı cezaevinden açık cezaevine geçiş süresi 2 yıldan 1 yıla indirilmekte, eğitim ve iyileştirme programlarına katılanlar için bu süre 6 aya kadar düşürülebilmektedir.

6. 12. yargı paketinde af var mı? Genel af veya kısmi af çıkacak mı?
   Hayır, 12. yargı paketi kesinlikle bir af yasası değildir. Adalet Bakanı Akın Gürlek, “12. yargı paketi‘nin içinde genel af yok, kısmi af yok, özel af yok. Hiçbir af yok” ifadelerini kullanmıştır. Ancak şikayete tabi suçlarda mağdurun şikayetini geri alması halinde düşme kararı verilecektir. Bu durum pratikte af benzeri bir sonuç doğursa da teknik olarak af değildir.

7. 12. yargı paketi IBAN mağdurlarını nasıl kurtaracak? Uzlaşma imkanı getiriyor mu?
   Evet, 12. yargı paketi IBAN mağdurları için çok güçlü bir uzlaşma imkanı getirmektedir. Banka hesabını üçüncü kişilerin kullanımına sunma fiili, mağdurun şikayetine bağlı olmaksızın, doğrudan uzlaşma kapsamına alınmaktadır. Mağdur uzlaşmayı reddetse bile, fail mağdura ulaşmak için tüm çabayı gösterdiğini ispatlarsa, mahkeme bu durumu “etkin pişmanlık” olarak değerlendirecek ve failin cezasında 1/3 oranında indirim yapacaktır.

8. 12. yargı paketi maddeleri nelerdir? En önemli maddeler hangileri?
   12. yargı paketi maddeleri içinde en önemlileri şunlardır: (1) IBAN mağdurları için uzlaşma ve etkin pişmanlık düzenlemesi, (2) Yaşlı, engelli ve hasta hükümlüler için evde infaz, (3) Vergi davalarında istinafın kaldırılması, (4) Dijital delillerin toplanması ve saklanması usulü, (5) Engelli, yaşlı ve kronik hastalar için evde duruşma, (6) Hukuk eğitimi reformu, (7) Açık cezaevine geçiş süresinin kısaltılması, (8) Şikayete tabi suçlarda düşme halleri, (9) SKDM ve Dijital Hizmet Vergisi davalarında öncelikli yargılama.

9. 12. yargı paketi boşanma davalarını nasıl etkileyecek?
   12. yargı paketi ile boşanma davalarında herhangi bir doğrudan değişiklik öngörülmemektedir. Ancak engelli, yaşlı ve kronik hasta bireyler için getirilen “evde duruşma” uygulaması, bu durumdaki eşlerin boşanma davalarında mahkemeye gitmeden duruşmalara katılabilmesini sağlayacaktır. Ayrıca, şikayete tabi suçlarda düşme halleri, boşanma davalarına eşlik eden hakaret, tehdit gibi suçlarda tarafların barışmasını teşvik edecektir.

10. 12. yargı paketi ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında ne değiştiriyor?
    12. yargı paketi ile ortaklığın giderilmesi davalarında herhangi bir doğrudan değişiklik öngörülmemektedir. Ancak engelli, yaşlı ve kronik hasta mirasçılar için getirilen “evde duruşma” uygulaması, bu durumdaki mirasçıların mahkemeye gitmeden duruşmalara katılabilmesini sağlayacaktır. Ayrıca, vergi davalarındaki hızlandırma, miras yoluyla intikal eden taşınmazların vergi değerleme davalarının daha hızlı sonuçlanmasını sağlayacaktır.

11. 12. yargı paketi suça sürüklenen çocuklar için ne öngörüyor?
    12. yargı paketi ile suça sürüklenen çocuklar için doğrudan bir düzenleme öngörülmemektedir. Ancak hukuk eğitimi reformu kapsamında, hukuk fakültelerinde çocuk hakları ve çocuk adaleti derslerinin zorunlu hale getirilmesi, gelecekte çocuk adaleti sisteminin iyileştirilmesine katkı sağlayacaktır. Ayrıca, engelli çocuklar için getirilen “evde duruşma” uygulaması, engelli çocukların yargılanmasında kolaylık sağlayacaktır.

12. 12. yargı paketi e-duruşma ve dijitalleşme konusunda ne getiriyor?
    12. yargı paketi ile dijital delillerin toplanması, muhafazası ve mahkemeye sunulması usulü yeniden düzenlenmektedir. Dijital deliller, fiziki ortamda çıktı alınarak değil, doğrudan dijital ortamda, hash değeriyle mühürlenerek mahkemeye sunulacaktır. Ayrıca, engelli, yaşlı ve kronik hasta vatandaşlar için “evde duruşma” uygulaması getirilmekte, bu kişilerin ikametgahlarında mobil adalet aracı veya video konferans yöntemiyle duruşmaları yapılabilecektir.

13. 12. yargı paketi noterleri nasıl etkileyecek?
    12. yargı paketi ile noterlerle ilgili doğrudan bir düzenleme öngörülmemektedir. Ancak hukuk eğitimi reformu kapsamında, noterlik hukuku derslerinin hukuk fakültelerinde zorunlu hale getirilmesi, geleceğin noterlerinin daha donanımlı olmasını sağlayacaktır. Ayrıca, vergi davalarındaki hızlandırma, noterlerin vergi uyuşmazlıklarıyla ilgili işlemlerini kolaylaştıracaktır.

14. 12. yargı paketi avukatları nasıl etkileyecek?
    12. yargı paketi, avukatlık stajında alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine (arabuluculuk, uzlaşma, tahkim) ağırlık verilmesini öngörmektedir. Stajyer avukatların belirli sayıda uzlaşma ve arabuluculuk dosyasında fiilen görev alması zorunlu hale getirilecektir. Ayrıca, hukuk fakültelerinin müfredatında alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri dersinin zorunlu olması, avukat adaylarının bu alanda yetkinleşmesini sağlayacaktır.

15. 12. yargı paketi icra takiplerini nasıl etkileyecek?
    12. yargı paketi ile icra takiplerinde doğrudan bir değişiklik öngörülmemektedir. Ancak vergi davalarındaki hızlandırma, icra takiplerine konu vergi alacaklarının daha hızlı sonuçlanmasını sağlayacaktır. Ayrıca, dijital delil yönetimindeki iyileştirmeler, icra takiplerinde dijital delillerin kullanılmasını kolaylaştıracaktır.

16. 12. yargı paketi yabancılar ve mülteciler için ne getiriyor?
    12. yargı paketi ile yabancılar ve mülteciler için doğrudan bir düzenleme öngörülmemektedir. Ancak engelli, yaşlı ve kronik hasta yabancılar için getirilen “evde duruşma” uygulaması, bu durumdaki yabancıların mahkemeye gitmeden duruşmalara katılabilmesini sağlayacaktır. Ayrıca, vergi davalarındaki hızlandırma, yabancıların vergi uyuşmazlıklarının daha hızlı çözülmesini sağlayacaktır.

17. 12. yargı paketi kadına yönelik şiddet vakalarını nasıl etkileyecek?
    12. yargı paketi ile kadına yönelik şiddet vakalarında doğrudan bir düzenleme öngörülmemektedir. Ancak şikayete tabi suçlarda mağdurun şikayetini geri alması halinde düşme kararı verilmesi, kadına yönelik şiddet vakalarında fail ile mağdurun barışmasını teşvik edecektir. Ayrıca, engelli kadınlar için getirilen “evde duruşma” uygulaması, engelli kadınların şiddet davalarında mahkemeye gitmeden duruşmalara katılabilmesini sağlayacaktır.

18. 12. yargı paketi vergi davalarını nasıl etkileyecek?
    12. yargı paketi ile vergi davalarında istinaf aşaması kaldırılmakta, doğrudan Danıştay’a başvuru imkanı getirilmektedir. Bu sayede vergi davalarının ortalama süresinin 3 yıldan 1.5 yıla düşmesi beklenmektedir. Ayrıca, 100 bin TL’nin altındaki vergi uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce zorunlu uzlaşma sistemi kurulmakta, uzlaşma sağlanamazsa dava açılabilecektir. SKDM ve Dijital Hizmet Vergisi davalarında da öncelikli yargılama usulü getirilmektedir.

19. 12. yargı paketi cezaevlerindeki yaşlı, engelli ve hasta hükümlüler için ne öngörüyor?
    12. yargı paketi, 65 yaşını doldurmuş, engel oranı %70’in üzerinde olan veya hayati tehlikesi bulunan bir hastalığı olan hükümlüler için cezalarının kalan kısmını evde geçirme imkanı getirmektedir. Ayrıca, iyi halli hükümlülerin açık cezaevine geçiş süresi kısaltılmakta, eğitim ve iyileştirme programlarına katılan yaşlı, engelli ve hasta hükümlüler için bu süre daha da azaltılabilmektedir. Bu düzenlemelerden yararlanabilmek için suçun ağır suçlar arasında bulunmaması gerekmektedir.

20. 12. yargı paketi yürürlüğe girdikten sonra IBAN mağdurları ne yapmalı?
    12. yargı paketi yürürlüğe girdikten sonra IBAN mağdurlarının izlemesi gereken yol şöyledir: Öncelikle, dosyasının bulunduğu savcılığa veya mahkemeye dilekçe vererek lehe kanun hükümlerinin uygulanmasını talep etmelidir. Ardından, mağdur uzlaşmak istemese bile, savcılık veya mahkeme huzurunda uzlaşma teklifinde bulunmalıdır. Mağdur uzlaşmayı kabul etmezse, mağdura ulaşmak için gösterdiği tüm çabayı belgelendirerek mahkemeye sunmalıdır. Mahkeme bu durumu “etkin pişmanlık” olarak değerlendirecek ve cezasında 1/3 oranında indirim yapacaktır. Ayrıca, uzlaşma bedelini peşin ödeyemiyorsa taksitlendirme talep etmelidir.